Zdrowy senior nie upadnie

Ludzki układ nerwowy starzeje się tak samo, jak cały organizm. Drogi nerwowe z biegiem czasu przewodzą impulsy wolniej. Przez to często osoby starsze tracą pewność ruchów, a zwykła nierówność na chodniku może się dla nich skończyć upadkiem, a nawet wizytą w szpitalu. Takim sytuacjom można skutecznie zapobiec. Remedium jest profilaktyka, którą są systematyczne, celowe ćwiczenia opóźniające procesy starzenia zachodzące w układzie nerwowym.

Utrata równowagi i brak poczucia pewności ruchu przy wykonywaniu codziennych czynności powinny wzbudzić niepokój. To pierwsze symptomy świadczące o zaburzeniach w przekazywaniu impulsów przez układ nerwowy. – Wielu naszych pacjentów cierpi na zaburzenia równowagi, co związane jest ze spowolnieniem tzw. reakcji zwrotnych i równoważnych, osłabieniem mięśni i pogorszeniem koordynacji międzymięśniowej. W konsekwencji unikają oni aktywności w obawie przed upadkiem. Receptory ruchowe nie są stymulowane, sygnał nerwowy nie jest przekazywany do mózgu przez co nie ma odpowiedzi inicjującej prawidłowe napięcie mięśni. Uniemożliwia to prawidłową reakcję na zbytnie wychylenie środka ciężkości poza płaszczyznę podparcia i ryzyko upadku zwiększa się. Koło się zamyka – mówi Maciej Skarwecki, fizjoterapeuta w Dr SPA z Tarnowskich Gór. Takich skutków starzenia można uniknąć stosując profilaktykę. Polega głównie na ćwiczeniach poprawiających tzw. czucie głębokie ciała i ćwiczeniach wzmacniających odruchową, nieświadomą stabilizację stawu.

Ćwiczenia dla równowagi

Istnieje szereg ćwiczeń, które wykonuje się dla utrzymania równowagi. Powinno się je wykonywać w zasadzie przez całe życie, a już na pewno, gdy wkracza się w wiek seniora. Wykonywane przynajmniej dwa razy w tygodniu, przyniosą widoczne rezultaty. – Systematyczność to podstawa. Przy czym ważniejsza od ilości ćwiczeń jest ich jakość – podkreśla Józef Spałek, fizjoterapeuta w Dr SPA. Ich celem jest, po pierwsze, utrzymanie mięśni w odpowiedniej kondycji. To ćwiczenia, przy których wykorzystuje się maksymalnie 60 proc. obciążenia. Mają wzmocnić mięśnie, ale przy niewielkim i przyjemnym wysiłku.

Po drugie, wypracowują wytrzymałość, ponieważ mają pozytywny wpływ na układy oddechowy i krążenia. To natomiast poprawia samopoczucie i zdolność do większego wysiłku. – W trakcie ćwiczeń tętno nie może być zbyt wysokie. Przyjmuje się, że nie może przekroczyć 220 minus wiek osoby ćwiczącej – dodaje Skarwecki.

Po trzecie ćwiczenia dla seniora poprawiają zakres ruchomości. To z kolei ułatwia wykonywanie prostych czynności dnia codziennego. Ważne, by zakres ruchomości utrzymać przynajmniej na aktualnym poziomie, w przeciwnym razie będzie się systematycznie zmniejszał. Ponadto przy okazji zwiększy się stabilizacja stawów, przez co będą mniej podatne na kontuzje.

Po czwarte ćwiczenia z profilaktyki upadków osób starszych wypracowują niezbędną koordynację ruchową. Dla bezpieczeństwa należy wykonywać je pod okiem fizjoterapeuty. Najpierw na stałym podłożu, następnie na piance, czyli mniej stabilnej powierzchni, a w końcu na dyskach wypełnionych powietrzem. Poprawiają koordynację między mięśniami i ruchy złożone.

Specjalne ćwiczenia uczą też jak amortyzować upadek. – Seniorzy w trakcie zajęć na elastycznych matach uczą się jak zapobiegać skutkom upadków, jeśli już do nich dojdzie. Celem ćwiczeń jest wypracowanie automatycznej reakcji w podobnych sytuacjach. Zwykle bowiem instynktownie padamy na wyprostowane ramiona, co może powodować złamania – tłumaczy Józef Spałek.

Hanna Kampa

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.