5 porcji zdrowia w szkole

Warto sięgać po warzywa i owoce z każdej z 5 grup kolorystycznych. Również te mrożone, suszone czy w postaci soku. Ważne, by spożywać je często i regularnie. Od początku września wiedzę z zakresu zdrowego żywienia mogą poszerzać uczniowie ze Śląska – rusza program “5 porcji zdrowia w szkole”.

Według statystyk przeciętny Polak dziennie spożywa 121 g owoców i 161 g warzyw. Eksperci Światowej Organizacji Zdrowia twierdzą, że każdego dnia powinniśmy zjadać co najmniej 400 g warzyw i owoców, podzielonych na 5 porcji. A to absolutne minimum – niektórzy uważają, że porcji powinno być 7, a nawet 10.

Skąd takie zalecenia? Większości witamin, minerałów i innych niezbędnych składników odżywczych organizm nie potrafi samodzielnie wytworzyć, ani nawet magazynować. Dlatego to tak istotne, by je sobie dostarczać i to regularnie – w mniejszych ilościach, ale za to często.

Suszyć, wyciskać czy szatkować?

Warzywa i owoce powinny być dodatkiem do każdego posiłku. Najlepiej, by w codziennym jadłospisie znalazły się 3 porcje warzyw i 2 porcje owoców. Jedną z owocowych przekąsek może stanowić szklanka soku do śniadania. Już 200 ml soku pomarańczowego pokrywa blisko 50 proc. dziennego zapotrzebowania na witaminę C. Odpowiednią ilość składników odżywczych zapewnia nawet zwykły, pasteryzowany sok z kartonu. Warto jednak poszukiwać produktów naturalnych, bez sztucznych dodatków i cukrów. Sok to też sprytna forma “przemycenia” cennych substancji do diety małego niejadka.

Jednak już kolejne dawki warzyw i owoców powinny mieć inną formę. Za porcję uznaje się średniej wielkości owoc – banana, jabłko, brzoskwinię lub warzywo – marchewkę czy ogórek. W przypadku tych mniejszych zaleca się 2-3 sztuki moreli, pół szklanki malin, porzeczek czy surówki, talerz zupy warzywnej lub 50 g, czyli około 1/4 szklanki suszonych owoców. Po te ostatnie, podobnie jak po suszone warzywa, warto jednak sięgać sporadycznie ze względu na wysoką zawartość cukru.

Co ciekawe, jedną z zalecanych porcji warzyw nie mogą być ziemniaki, które z powodu wysokiej zawartości skrobi uznaje się za źródło energii. Za taką klasyfikacją opowiedziały się między innymi Światowa Organizacja Zdrowia i Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa.

Wszystkie kolory witamin

W warzywniaku warto szukać produktów sezonowych, które zawsze w konkretnym okresie roku zawierają najwięcej witamin i minerałów. Zwłaszcza zimą, gdy wybór jest dość ubogi, nie zapominajmy o mrożonkach, które są równie bogatym źródłem substancji odżywczych co świeże produkty. Równie dobrze sprawdzą się powszechnie dostępne owoce egzotyczne, które dodatkowo urozmaicą codzienny jadłospis.

Pamiętajmy również, że tzw. zbilansowana dieta to dieta różnorodna. Częste spożywanie ulubionych, ale w kółko tych samych produktów mija się z celem. Ważne, by każdego dnia sięgać po warzywa i owoce z różnych grup kolorystycznych, z których każda charakteryzuje się wysoką zawartością innych mikro- i makroelementów. Dla przykładu te żółtopomarańczowe, np. dynia, morela czy marchew, to źródło beta-karotenu, który zbawiennie wpływa na oczy i skórę. Czerwone: buraki, czereśnie, pomidory zawierają likopen, przeciwutleniacze i potas. W grupie zielonych, a więc w kiwi, brokułach, szparagach czy sałacie, znajdziemy kwas foliowy, witaminy A, C, E i K. Kolejna grupa to białe warzywa i owoce, jak cebula, cykoria czy por, zalecane zwłaszcza w okresie przeziębieniowym ze względu na wysoką zawartość flawonoidów, zwanych naturalnymi antybiotykami. Z kolei produkty fioletowe, np. aronia, czarna porzeczka, ciemne winogrona czy bakłażan, to bogactwo antocyjanów o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbakteryjnym.

5 porcji dla malucha

Coraz częściej mówi się, że wiedzę na temat zdrowego żywienia należy przekazywać od najmłodszych lat. I właśnie taka idea przyświeca inicjatorom realizowanego m.in. w województwie śląskim programu edukacyjnego “5 porcji zdrowia w szkole”. Jest adresowany do uczniów klas II i III szkół podstawowych, nauczycieli, dyrektorów szkół oraz dietetyków szkolnych.

W zeszłym tygodniu do programu przystąpiła Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi nr 13 w Tarnowskich Górach. – Otrzymaliśmy scenariusze lekcji, materiały uzupełniające dla nauczycieli oraz gry edukacyjne. Będą wykorzystywane podczas lekcji w klasach II i III oraz podczas zajęć w świetlicy, które również są doskonałą okazją, by uczyć dzieci zdrowych nawyków żywieniowych – informuje Agnieszka Barowska, wychowawca świetlicy i koordynator programu w tarnogórskiej “Trzynastce”.

By wziąć w nim udział, wystarczy wypełnić formularz zgłoszeniowy na stronie www: http://wszkole.5porcji.pl/. Zapisy trwają do 31 października 2018 r. Do tego czasu można też zgłosić się do konkursu na najlepszy plakat ilustrujący ideę “5 porcji zdrowia” w codziennej diecie uczniów. Zdjęcie pracy konkursowej należy przesłać za pośrednictwem formularza konkursowego znajdującego się na wyżej wymienionej stronie internetowej. Na zwycięzców czekają nagrody rzeczowe dla dzieci oraz finansowe dla szkół.

Program “5 porcji zdrowia w szkole” patronatem objęło m.in. Ministerstwo Edukacji Narodowej, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Instytut Żywności i Żywienia oraz Rzecznik Praw Dziecka.

 

Agnieszka Gabał

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.